1. Hoạt động thương mại điện tử theo Luật TMĐT 2025

Kể từ tháng 7/2026, Luật Thương mại điện tử chính thức có hiệu lực và đặt ra nhiều quy định thay đổi cho từng vai trò của mỗi bên khi thực hiện một phần hoặc toàn bộ các hoạt động thương mại điện tử. Vậy Luật TMĐT 2025 xác định hoạt động nào được xem là hoạt động TMĐT? Theo đó hoạt động thương mại điện tử là hoạt động thương mại được tiến hành một phần hoặc toàn bộ trên môi trường điện tử. Trong đó nền tảng thương mại điện tử là nền tảng số được thiết lập để thực hiện hoạt động thương mại điện tử, bao gồm:

Nền tảng thương mại điện tử kinh doanh trực tiếp là nền tảng thương mại điện tử do tổ chức, cá nhân thiết lập để trực tiếp bán hàng hóa hoặc cung ứng dịch vụ. nền tảng thương mại điện tử kinh doanh trực tiếp ví dụ như: Thế Giới Di Động (thegioididong.com): Tự bán điện thoại, máy tính; VinFast (vinfastauto.com)

Nền tảng thương mại điện tử trung gian là nền tảng thương mại điện tử cho phép tổ chức, cá nhân khác đăng ký tài khoản để thực hiện hoạt động giới thiệu, bán hàng hóa hoặc cung ứng dịch vụ trên chính nền tảng đó. Đây là “chợ” trực tuyến, nơi chủ quản nền tảng cung cấp không gian cho nhiều bên khác (người bán) vào đăng tải và giao dịch hàng hóa. Ví dụ:  Shopee, Lazada, Tiki: Các sàn TMĐT phổ biến nhất. Sendo: Sàn TMĐT nội địa Việt Nam. Grab/ShopeeFood: Nền tảng trung gian kết nối nhà hàng và thực khách.

Mạng xã hội hoạt động thương mại điện tử là mạng xã hội có tích hợp ít nhất một trong các chức năng liên lạc trực tuyến, đặt hàng trực tuyến, livestream bán hàng để hỗ trợ giao kết hợp đồng và thực hiện hoạt động thương mại điện tử, ví dụ như: Tik Tok Shop: Điển hình nhất của việc tích hợp mua sắm vào mạng xã hội. Facebook Shop/Marketplace: Nơi người dùng đăng tin và giao dịch mua bán. Zalo Shop: Nền tảng hỗ trợ doanh nghiệp bán hàng ngay trên tin nhắn.

Nền tảng thương mại điện tử tích hợp là nền tảng thương mại điện tử cho phép tích hợp các nền tảng thương mại điện tử khác trên chính nền tảng đó, không bao gồm nền tảng chỉ cung cấp dịch vụ hỗ trợ thương mại điện tử, liên lạc trực tuyến cho chính nền tảng thương mại điện tử tích hợp. Là các ứng dụng/website vốn có chức năng khác (tin tức, giải trí, thanh toán) nhưng có thêm phần mua sắm trực tuyến. Ví dụ: MoMo vốn là ví điện tử nhưng tích hợp thêm “Đi chợ”, mua vé máy bay, vé xem phim trực tiếp trên App.

2. Trách nhiệm quản lý và vận hành nền tảng thương mại điện tử của chủ quản như thế nào?

Doanh nghiệp sẽ cần xác định đúng nền tảng thương mại điện tử mà doanh nghiệp đang quản lý, vận hành cũng như vai trò của doanh nghiệp, để từ đó biết được theo quy định của Luật Thương mại điện tử 2025 doanh nghiệp sẽ phải thực hiện các nghĩa vụ gì.

Đối với doanh nghiệp là chủ quản nền tảng thương mại điện tử kinh doanh trực tiếp có chức năng đặt hàng trực tuyến thì cần thực hiện thông báo với cơ quan nhà nước có thẩm quyền trước khi vận hành nền tảng, trừ trường hợp chủ quản nền tảng thương mại điện tử đó là có yếu tố nước ngoài.

Đối với doanh nghiệp đang quản lý, vận hành nền tảng thương mại điện tử trung gian, mạng xã hội hoạt động thương mại điện tử, nền tảng thương mại điện tử tích hợp là pháp nhân được thành lập theo quy định của pháp luật, đáp ứng các điều kiện về quản lý và vận hành nền tảng thương mại điện tử và thực hiện đăng ký với cơ quan nhà nước có thẩm quyền trước khi vận hành nền tảng.

Theo Luật thương mại điện tử 2025 thì doanh nghiệp, tổ chức, cá nhân có quyền quản lý, vận hành và chịu trách nhiệm đối với toàn bộ hoạt động của nền tảng thương mại điện tử được xác định là “Chủ quản nền tảng thương mại điện tử”. Theo đó chủ quản nền tảng thương mại điện tử có trách nhiệm:

• Công bố đầy đủ, chính xác, rõ ràng nội dung và tổ chức thực hiện theo quy định;
• Báo cáo trực tuyến định kỳ thông qua Hệ thống quản lý hoạt động thương mại điện tử hoặc theo yêu cầu của cơ quan quản lý nhà nước có thẩm quyền;
• Có biện pháp kiểm tra, rà soát, gỡ bỏ và xử lý kịp thời khi phát hiện hoặc nhận được phản ánh về hành vi kinh doanh vi phạm pháp luật;
• Thực hiện theo yêu cầu của cơ quan nhà nước có thẩm quyền trong việc giải quyết tranh chấp, khiếu nại, điều tra, xử lý các hành vi vi phạm pháp luật;
• Công khai tiêu chí lựa chọn chính được sử dụng khi nền tảng thương mại điện tử có sử dụng thuật toán hoặc biện pháp để hạn chế hoặc ưu tiên việc hiển thị hàng hóa, dịch vụ.

Đối với chủ quản nền tảng thương mại điện tử mà có chức năng đặt hàng trực tuyến thì ngoài nghĩa vụ nêu trên sẽ cần phải chú ý tuân thủ quy định riêng áp dụng cho trường hợp này, theo đó:

Nền tảng thương mại điện tử có chức năng đặt hàng trực tuyến phải hiển thị rõ ràng, đầy đủ, chính xác cho các bên liên quan về nội dung thỏa thuận giao kết hợp đồng và có cơ chế cho phép người mua trước khi đặt hàng thể hiện sự đồng ý. Nội dung của thỏa thuận về giao kết hợp đồng sẽ cần ghi nhận các điểm về: Hàng hóa hoặc dịch vụ, số lượng và chủng loại; Phương thức, thời hạn giao hàng, cung ứng dịch vụ; Hình thức khuyến mại được áp dụng; Chi tiết số tiền về hàng hóa, dịch vụ phải thanh toán, bao gồm: trị giá hàng hóa, dịch vụ; thuế; chi phí vận chuyển và các chi phí khác; Phương thức thanh toán. Đồng thời nền tảng cũng có chức năng, cơ chế cho phép người mua rà soát, sửa đổi một số nội dung của thỏa thuận giao kết hợp đồng trước khi đặt hàng.

3. Cơ chế nhà nước quản lý hoạt động thương mại điện tử

Luật thương mại điện tử 2025 quy định về cách thức mà nhà nước quản lý các hoạt động thương mại điện tử, theo đó, việc quản lý sẽ dựa trên hệ thống công nghệ và cơ sở dữ liệu về thương mại điện tử. Theo đó hệ thống quản lý hoạt động thương mại điện tử là hệ thống do Bộ Công Thương xây dựng, quản lý, vận hành, khai thác đồng bộ và thống nhất quản lý, phát triển thương mại điện tử, kết nối với Cổng Dịch vụ công quốc gia.

Hệ thống quản lý hoạt động thương mại điện tử có các chức năng sau đây:

• Tiếp nhận, xử lý, trả kết quả thủ tục hành chính trực tuyến trong lĩnh vực thương mại điện tử trên phạm vi cả nước;
• Tiếp nhận, giải quyết phản ánh, yêu cầu, khiếu nại của tổ chức, cá nhân về các nền tảng thương mại điện tử, người bán, tổ chức cung cấp dịch vụ hỗ trợ thương mại điện tử vi phạm pháp luật;
• Giám sát, phân tích, cảnh báo rủi ro trong hoạt động thương mại điện tử;
• Tiếp nhận, xử lý các báo cáo, thống kê thương mại điện tử;
• Công bố danh sách nền tảng thương mại điện tử đã được xác nhận thông báo, đăng ký; danh sách các tổ chức cung cấp dịch vụ chứng thực hợp đồng điện tử trong thương mại đã được cấp phép;
• Công bố danh sách nền tảng thương mại điện tử, người bán, tổ chức cung cấp dịch vụ hỗ trợ thương mại điện tử vi phạm pháp luật.

Đối với cơ sở dữ liệu về thương mại điện tử:

Cơ sở dữ liệu về thương mại điện tử được xây dựng phù hợp với yêu cầu khung kiến trúc tổng thể quốc gia số, bảo đảm kết nối, chia sẻ dữ liệu về thương mại điện tử. Các Bộ, cơ quan ngang Bộ, địa phương thực hiện kết nối liên thông cơ sở dữ liệu quốc gia, cơ sở dữ liệu chuyên ngành với cơ sở dữ liệu về thương mại điện tử. Việc kết nối liên thông phải bảo đảm hiệu quả, an toàn, phù hợp với chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn theo quy định của pháp luật có liên quan.

Chủ quản nền tảng thương mại điện tử, tổ chức cung cấp dịch vụ hỗ trợ thương mại điện tử, cơ quan, tổ chức có liên quan có trách nhiệm cung cấp, cập nhật thông tin với cơ sở dữ liệu về thương mại điện tử, bảo đảm tính đầy đủ, trung thực, kịp thời, chính xác.

Năm 2026 được xác định là thời điểm mà các doanh nghiệp, cá nhân hay tổ chức đều phải ưu tiên và đặt lên hàng đầu sự tuân thủ trong mọi hoạt động kinh doanh. Đặc biệt là trong bối cảnh Việt Nam thành lập các trung tâm công nghệ, trung tâm tài chính cùng với các chính sách mới về công nghệ, điều đó cho thấy đã đến lúc Chính phủ siết chặt hoạt động kinh doanh của các cá nhân, tổ chức trong lĩnh vực thương mại điện tử. Sự siết chặt này có thể hiểu theo hướng tích cực bởi Chính phủ đang đặt hoạt động thương mại điện tử trong đúng trật tự mà hoạt động này phải vận hành, tạo môi trường bình đẳng công bằng giữa hoạt động thương mại điện tử của doanh nghiệp Việt Nam, doanh nghiệp có yếu tố nước ngoài. Vì vậy, để quản trị tốt rủi ro, tập trung vào hoạt động kinh doanh thì về phía doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực này cần nên ưu tiên sắp xếp lại các hoạt động của doanh nghiệp minh theo các quy định mới.

Thời gian viết bài: 12/02/2026

Bài viết ghi nhận thông tin chung có giá trị tham khảo, trường hợp bạn mong muốn nhận ý kiến pháp lý liên quan đến các vấn đề mà bạn đang vướng mắc, bạn vui lòng liên hệ với Luật sư của chúng tôi theo email info@cft.vn